Ukara Basa Jawa-Mañca

Pranataning Grim yaiku pranata ing basawidya kang dikondhangake dening Yākop Grim (Jacob Grimm) ing bukune kang karanan " Deutsche Grammatik"  (Paramasatra Dhöyclanth) ing taun 1822 M. Paritêmu iki dudu kang kapisan, ananging wis kalakon baka asithik dening saperangan wong lan dumadi salah sawiji alêsan dumadining babadswarawidya kanggo asinau babagan swarawidya ing basa-basa akuna. Pranataning Grim yaiku kaya mangkene: "Aksara wyañjana Mamahaprana dumadi Maagosa > Masagosa > Masanggarsi." Miturut gambar ing dhuwur saka dhuwur mangisor: 1) Aksara bh dumadi b > p > f 2) Aksara d'h dumadi d > t > t'h 3) Aksara gh dumadi g > k > hw / h Lan uga 4) Aksara gwh dumadi gw > kw > hw Tuladha têtêmbungan saka purwabsawarga Barata Yuropah (Indo-European) mênyang purwabasawarga Jermanig yaiku kaya mangkene: 1) *p > f  [ɸ] *pōds > *fōts (Jawa: sikil) Inggris:  foot , Frislandh Kulon:  foet , Dhöyclanth:  Fuß , Guthà:  fōtus...

Basawarga utawa kulawarganing basa iku dumadi cara pinglumpuking basa miturut padha lan orane. Saka kene, basa bisa disawang pipadhane lan uga bisa digoleki yen wiwitane basa mau padha karo basa liyane apa maora. Basawarga ing donya maana akeh. Maana basawarga Barata Yuropah kaya ing dhuwur, basawarga Cina Tibet, basawarga Awsthronesiyà kang dumadi kulawarga kanggo bass Jawa, lan sapanunggalane. Kaya mangkono, dumadi alumrah yen ing tuliskara-tuliskara babagan basawidya bañjur katulis basawarganing sawiji basa. Indo-European Germanic West Germanic North Sea Germanic Anglo-Frisian Anglic English Proto-Indo-European Proto-Germanic Old English Middle English Early Modern English Ing dhuwur iki bisa kasawang urut-urutan basawarganing basa Inggris. Saka basawarga Barata Yuropah (Indo-European) nganti ing Angglig (Anglic) dumadi paklumlukan ing êndi basa Inggris kapapan. Pinglumpuk kang kaya mangkene iki dumadi, kagawe, lan kawaca kanthi wiwitane ora saka dhuwur mangisor. Anangin...